/ Kültür-Sanat / AKP’nin Kültür Sanat Politikası: Grup Yorum’a İşkence, Zengin Mutfağı’na Sansür! – Emre Güntekin

AKP’nin Kültür Sanat Politikası: Grup Yorum’a İşkence, Zengin Mutfağı’na Sansür! – Emre Güntekin

on 13 Eylül 2014 - 01:24 Kategori: Kültür-Sanat
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Türkiye gerçekten ilginç bir ülke. Sağın solun birbirine girdiği, baskıcı bir rejimin “özgürlükçü” geçinebildiği başka bir ülke görmeniz zor. Özellikle AKP ve emrinde yaşayanlar yasağı özgürlüklerle paketleyip, bir ikilem yaratmakta oldukça maharetliler. On yıldır her türlü baskıyı devreye sokabildikleri bir ülkede rahatlıkla çıkıp özgürlük şövalyesi kesilebiliyorlar. Bazıları da buna çok rahat ikna olabiliyor.

Bunun nasıl gerçekleşebildiğini anlamakta zorluk yaşayabilirsiniz, çünkü daha dün gözlerinizin önünde adaletin olmazsa olmazı savunma hakkının arkasında duran devrimci avukatlar tekme tokat gözaltına alınmıştır. Bazen politik argümanlar bu gerçekleri bir ikna mekanizmasına dönüştürmeniz için yeterli olmayabilir. Sanatın devreye girebileceği kritik eşikte burasıdır. Bir Bertolt Brecht, Picasso’nun “Guernica”sı, İnti İllimani’nin “Venceremos” marşı bunu başarabildikleri için klasikleşebilmişlerdir.

Neyse ki bu ülkede de, özellikle geçmişte, bu tarz iktidar ilişkilerini kör göze parmak sokacak derecede etkili bir şekilde teşhir edebilen nitelikli sanat eserleri çıkmıştı. Bir örnek olarak hemen Vasfi Öngören’in “Zengin Mutfağı” eserini burada verelim. “Zengin Mutfağı” 12 Mart döneminde devrimci harekete ve özellikle 15-16 Haziran 1970 sürecinde doruk noktasına varan işçi sınıfı mücadelesine yönelik egemen sınıfların bir sübap olarak besleyip büyüttüğü faşist hareket ile sermaye arasındaki kirli ilişkiyi bütün çarpıcılığıyla ortaya döken bir yapıt. Aynı zamanda kaygısız vatandaş imajının düzenin haksızlıkları ve emek-sermaye çelişkisi tarafından nasıl diyalektik bir dönüşüme uğramak zorunda kaldığını bizzat oyunun başkahramanı Lütfü Usta aracılığıyla yaşıyoruz.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından oynanan “Zengin Mutfağı”’nı yakın geçmişte takip edenler üç kadının kurt işaretli ve “Tanrı Türkü Korusun” sloganı eşliğindeki saldırısıyla hatırlayacaktır. Ayrıca oyunun yönetmeni ve aynı zamanda oyunun metin yazarı Vasfi Öngören’in kızı olan Aslı Öngören bu saldırının ardından MHP’li yöneticiler tarafından oyunun kaldırılması yönünde “uyarı”lmıştı.

Oyunun başına gelenler bununla da sınırlı kalmadı ve tiyatronun Genel Sanat Yönetmeni Hilmi Zafer Şahin tarafından oyun Şubat ayından itibaren gösterimden kaldırıldı. Şahin oyunun kaldırılması yönünde hiçbir gerekçe göstermezken, keyfi bir biçimde “Tercihimiz. Onlarca nedeni olabilir. Neden diğer oyunlarda sorulmuyor da bu oyunda soruluyor.”  yanıtını verdi.

Elbette Zengin Mutfağı gibi politik ve düzenin kirli yanlarına bu kadar çarpan bir oyuna yönelik tahammülsüzlük, bir resimi ve şiiri terörün bir aracı olarak ilan edebilen, İnsanlık Anıtı’nı “ucube” diyerek yıktıran bir iktidara yakıştırılamayacak bir davranış değil.

Oyunun yönetmeni Aslı Öngören’se yönetimin keyfiyetine şu sözlerle yanıt verdi: “Çok kızgınım, hiçbir gerekçe inandırıcı değil. Zengin Mutfağı bir tiyatro klasiğidir. Şehir Tiyatroları, bu oyunu izlemek isteyenlerin özgürlüğüne karşı da sorumlu. Yönetim bu işin arkasında durmalı.”

Sanatta AKP’nin yarattığı “özgürlükçü” havayı solumak isteyenlerin bakması gereken bir diğer nokta da Grup Yorum’un durumu. Grup Yorum’un 25 yılı aşkın sanat yaşamında devrimcilerin, ezilenlerin, haksızlığa karşı çıkan herkesin sesine dönüştüğünü hepimiz biliyoruz ve bunun aynı zamanda egemen sınıflar açısından bir sendroma dönüştüğünü son dönemde grup üzerinde sıklaşan baskılardan görüyoruz.

Grup elbette daha önceki süreçlerde de baskılara yabancı değil. Grubun üyelerinden Cihan Keşkek üzerlerinde varolan baskıdan çarpıcı örnekleri şöyle aktarıyor:“1992’de, ‘Cesaret’ adlı albümümüzü Diyarbakır’a götüren kamyondaki koliler kurşunlanmıştı. 1997’de ‘Marşlarımız’ albümünün stüdyo çalışması sonrası iki grup üyesi kurşunlanmıştı. Baskılar hep vardı… Bu olay aslında İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’in korktuğu ‘arka bahçe’. Biz bu arka bahçeleri çoğaltıyoruz… Bu nedenle bu baskılar yapılıyor. AKP’nin demokrasiden anladığı bu işte. Somut göstergesi bu, herkes görsün! Grup Yorum parçaları yıllardır insanlara umut oluyor. Bu umudun gerçeğe dönüşmesi onları korkutuyor. Bu parçalar ‘güzel günler gelecek’ diyor umutla… Bu saldırı sosyalizm inancına, yeni düzen isteme inancına da saldırıdır.”

Şu tarihsel olayı belki hatırlatmakta fayda var: Şilili devrimci müzisyen Victor Jara 1973’te General Pinochet’nin darbesinin ardından bir stadyumda katledilir. Katledilmesi kişiye yönelik bir öfkeden ziyade devrimci sanata öfkenin bir sembolüne dönüşmüştür. Victor Jara’nın son anlarını Şili’de Pravda muhabiri olarak görev yapan Vladimir Çernisev şu şekilde aktarır: Victor Jara dudaklarında şarkıyla öldü. Onu yanından hiç ayırmadığı yoldaşı, gitarıyla birlikte stadyuma getirdiler. Ve şarkı söylemeye başladı. Öbür tutuklular, gardiyanların ateş açma tehdidine rağmen melodiye eşlik etmeye başladılar. Sonra bir subayın emri ile askerler Victor’un ellerini kırdılar. Artık gitar çalmıyordu, ama zayıf bir sesle şarkı söylemeyi sürdürdü. Bir dipçikle kafasını parçaladılar ve diğer tutuklulara ibret olsun diye ellerini kesip tribünlerin önüne astılar.”

Evet, bugün haberlerden okuyoruz ki Grup Yorum’un polis tarafından gözaltına alınan 5 üyesi İstanbul Emniyeti’nde yoğun bir işkence ve dayağa maruz bırakılıyorlar. Parmaklarından zorla kan örnekleri alınıyor, yerlerde sürüklenerek götürülüyorlar. Parmaklarını kırmamışlar diyeceksiniz, daha birkaç ay öncesinde grubun solistlerinden Selma Altın’ın yıllarca kemana ses veren parmakları gözaltı sırasında polisler tarafından ezilmişti.

Bütün bunlar Pinochet’in Şili’sinde değil, AKP Türkiye’sinde yaşanıyor. İktidarın pervasızlığına, sanata yönelik düşmanlığına karşı herkes Grup Yorum gibi, “Zengin Mutfağı” gibi bu ülkenin yüzü sola ve gerçekten özgürlüğe dönük seslerine daha fazla sahip çıkmalıdır.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

0 YORUM YAP

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

bolsevik.org | Sosyalizm Kazanacak!